Αιθανόλη

Article in other languages:

Αιθανόλη


Συστηματικό όνομα	Αιθανόλη
Άλλες ονομασίες	Αιθυλική αλκοόλη, οινόπνευμα.
SMILES	CCO
Ιδιότητες
Μοριακός τύπος	C₂H₆O
Διπολική ροπή	1,69 D
Φυσικές - Χημικές ιδιότητες
Εμφάνιση:	άχρωμο υγρό
Σχετική μοριακή μάζα	46,07
Σημείο τήξης (1 atm)	-114,3°C, 159 K, -174°F
Σημείο βρασμού (1 atm)	78,4°C, 352 K, 173°F
Πυκνότητα	0,789 g/mL
Διαλυτότητα στο Η₂Ο	Ανάμιξη σε κάθε αναλογία
Ιξώδες στους 20^oC	0,59 mPas
pKa	~15,9
Κίνδυνοι
MSDS	MSDS
Ταξινόμηση EU	Εύφλεκτο

Η αιθανόλη ή αιθυλική αλκοόλη ή αλκοόλη αιθυλική ή απλά οινόπνευμα είναι χημική οργανική ένωση, αποτελούμενη από δύο άτομα άνθρακα, υδρογόνο και μια ομάδα υδροξυλίου (ομάδα OH) και ανήκει στην ομόλογη σειρά των κορεσμένων μονοσθενών αλκοολών (C_νH_2ν+1Ο). Ο χημικός τύπος της είναι CH₃-CH₂-OH. Η αιθανόλη είναι η αλκοόλη των οινοπνευματωδών ποτών, γι' αυτό ονομάζεται και οινόπνευμα. Το εμπειρικό όνομα φαίνεται να προέρχεται από το αραβικό Al Cuhl (καλλωπιστική σκόνη αντιμονίου αλλά και το προϊόν απόσταξης)^[1], όρος από τον οποίο προέρχεται και η ονομασία ολόκληρης της ομόλογης σειράς των αλκοολών.

Παρασκευές

α. Με αλκοολική ζύμωση σακχάρων:

C₆H₁₂O₆ → 2CH₃CH₂OH + 2CO₂

β. Από το αιθυλένιο (παράγωγο του πετρελαίου) παρουσία οξέος:

CH₂=CH₂ + H₂O → CH₃CH₂OH

Φυσικές ιδιότητες

Είναι υγρό άχρωμο και ευδιάλυτο στο νερό. Έχει ευχάριστη γεύση και σχετικά ευχάριστη, αν και δριμεία, οσμή. Η αιθανόλη αναμιγνύεται με το νερό σε κάθε αναλογία και κατά την ανάμειξη παρατηρείται ελάττωση όγκου, ενώ εκλύεται θερμότητα. Το μίγμα 95% αλκοόλης και 5% νερού χαρακτηρίζεται ως αζεοτροπικό, επειδή κατά την απόσταξη δεν διαχωρίζονται τα συστατικά του, καθώς ζέουν στην ίδια θερμοκρασία.

Φυσιολογικές ιδιότητες

Κύριο άρθρο: Αλκοολούχο ποτό

Όταν η αιθυλική αλκοόλη καταποθεί σε μικρές ποσότητες, προκαλεί αίσθημα ευφορίας. Σε μεγαλύτερες ποσότητες διαταράσσει την ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου, προκαλώντας την κατάσταση που χαρακτηρίζεται ως μέθη (κοινώς μεθύσι). Σε ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες προκαλεί απώλεια αισθήσεων και, σε σπάνιες περιπτώσεις, θάνατο. Θανατηφόρος είναι, επίσης, και η ενδοφλέβια χορήγησή της.

Χημικές ιδιότητες

α. Καίγεται με το οξυγόνο του αέρα:

CH₃CH₂OH + 3O₂ → 2CO₂ + 3H₂O

β. Αντιδρά με οξέα δίνοντας εστέρες (εστεροποίηση):

C_νH_2ν+1COOH + CH₃CH₂OH → C_νH_2ν+1COOCH₂CH₃ + H₂O

πχ. CH₃COOH + CH₃CH₂OH → CH₃COOCH₂CH₃ + H₂O

γ. Οξειδώνεται με τη βοήθεια οξειδωτικών μέσων:

C_vH_2v+1O + |O| → C_vH_2vO + H₂O

CH₃-CH₂-CH₂OH + |O| → CH₃-CH₂-CH=O + H₂O

δ. Αντιδρά με τα καυστικά αλκάλια και παρέχει αλκοξείδια ή (όχι ορθά ονομαζόμενα) αλκοολικά άλατα:

KOH + CH₃CH₂OH → CH₃CH₂OK + 1/2 H₂

Χρήσεις

Χρησιμοποιείται ως διαλύτης σε πολλές εφαρμογές τόσο της καθημερινής ζωής (π.χ. σε μαρκαδόρους οινοπνεύματος, κόλλες κτλ.) όσο και της βιομηχανίας. Ευρύτατη είναι η χρήση της για την παρασκευή οινοπνευματωδών ποτών, και γι' αυτό το λόγο επιβάλλεται μεγάλη φορολογία. Χρησιμοποιείται, επίσης, ευρύτατα στην ιατρική ως απολυμαντικό. Για οικιακή χρήση και για την αποφυγή καταβολής υψηλής φορολογίας, υφίσταται μετουσίωση, δηλαδή αναμιγνύεται με μικρή ποσότητα πετρελαίου, το οποίο την καθιστά ακατάλληλη προς πόση και από το οποίο είναι αδύνατο να διαχωριστεί με φθηνές μεθόδους. Για να ξεχωρίζει από την μη μετουσιωμένη αιθυλική αλκοόλη, προστίθεται, επίσης, και η χρωστική κυανούν του μεθυλενίου, το οποίο της προσδίδει κυανοπράσινο χρώμα.

Σημαντική χρήση βρίσκει, επίσης, ως καύσιμο σε κινητήρες εσωτερικής καύσεως, αντικαθιστώντας την βενζίνη. Δίδει καυσαέρια πολύ λιγότερο ρυπογόνα, ωστόσο έχει το μειονέκτημα της δυσχερούς ανάφλεξής της, όταν ο κινητήρας είναι κρύος. Σήμερα, η πλειοψηφία των οχημάτων στην Βραζιλία χρησιμοποιεί αιθυλική αλκοόλη ως καύσιμο.

Υποσημειώσεις

↑ The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition, Houghton Mifflin Harcourt, 2009.

Πηγές

Γ. Α. Βάρβογλης, Ν. Α. Αλεξάνδρου, Οργανική Χημεία, Θεσσαλονίκη, 1970
K. Μανωλκίδης, Ν. Μπέζας, Οργανική Χημεία, Αθήνα, 1976

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B9%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CE%BB%CE%B7"

Questions for article: αιθανολη

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.

IHS Europe: Infrared Heating Systems for Home and Business.