Γεωγραφικές συντεταγμένες

Γεωγραφικές συντεταγμένες είναι δύο μεγέθη με τα οποία προσδιορίζεται η θέση των διαφόρων τόπων (εκτός των πόλων) και πλοίων στην επιφάνεια της γης και κατά προβολή θέσης αεροσκαφών υπεράνω αυτής. Ως βάση των γεωγραφικών συντεταγμάνων λαμβάνεται ο ισημερινός και ο πρώτος μεσημβρινός. Τις γεωγραφικές συντεταγμένες αποτελούν το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος.

Γεωγραφικό πλάτος

Γεωγραφικό πλάτος (latitude) (φ) ενός τόπου στην επιφάνεια της γης ονομάζεται η γωνία που σχηματίζετε από τον Ισημερινό έως το ζητούμενο σημείο.

Το γεωγραφικό πλάτος χαρακτηρίζεται Βόρειο Β (North N) ή Νότιο Ν (South S) ανάλογα σε ποιό ημισφαίριο βρίσκεται ο τόπος. Τόποι του ίδιου ημισφαιρίου έχουν ομώνυμα πλάτη (same names) σε αντίθεση με τόπους διαφορετικού ημισφαιρίου που έχουν ετερώνυμα πλάτη (contrary names). (Αυτό λαμβάνεται σοβαρά υπ΄ όψη στους υπολογισμούς).

Το γεωγραφικό πλάτος μετράται σε μοίρες και υποδιαιρέσεις αυτών, πρώτα και δεύτερα από 0° - 90° Β ή 0° - 90° Ν (αρχής γενομένης της μέτρησης από τον ισημερινό με γεωγραφικό πλάτος 0°).

• Παράδειγμα: Γεωγραφικό πλάτος φ= 10° 15΄ 30΄΄ Β ή αγγλικά latitude = 10° 15΄ 30΄΄ Ν.

(Σημείωση: Ιδιαίτερη προσοχή, το ελληνικό Ν δηλώνει το Νότιο ενώ το αγγλικό Ν (Νorth) δηλώνει το Βόρειο. Στην αναφορά στίγματος πρώτα δίδεται ή ζητείται το πλάτος φ.)

Γεωγραφικό μήκος

Γεωγραφικό μήκος (longitude) (λ) ενός τόπου στην επιφάνεια της γης η γωνία που σχηματίζεται από τον Πρώτο μεσημβρινό έως το ζητούμενο σημείο.

Το γεωγραφικό μήκος χαρακτηρίζεται Ανατολικό Α (East E) ή Δυτικό Δ (West W) ανάλογα σε ποιό ημισφαίριο βρίσκεται ο τόπος. Τόποι του ίδιου ημισφαιρίου έχουν ομώνυμα μήκη (same names) σε αντίθεση με τόπους διαφορετικού ημισφαιρίου που έχουν ετερώνυμα μήκη (contrary names). (Αυτό λαμβάνεται σοβαρά υπ΄ όψη στους υπολογισμούς).

Το γεωγραφικό μήκος μετράται σε μοίρες και υποδιαιρέσεις αυτών, πρώτα και δεύτερα από 0° - 180° Α ή 0° - 180° Δ (αρχής γενομένης της μέτρησης από τον πρώτο μεσημβρινό με γεωγραφικό μήκος 0°).

• Παράδειγμα: Γεωγραφικό μήκος λ = 010° 15΄ 30΄΄ Α ή αγγλικά longitude = 010° 15΄ 30΄΄ E.

Γεωγραφικό στίγμα

Γεωγραφικό στίγμα (geographical position) ενός τόπου ή του σημείου που βρίσκεται ένα πλοίο είναι η τομή των παραπάνω γεωγραφικών συντεταγμένων.

• Σημείωση: Στην αναφορά του γεωγραφικού στίγματος ή στην αναζήτησή του, πρώτα δίδεται ή ζητείται το πλάτος και μετά το μήκος.
  
• Για περισσότερα καθώς και υπολογισμούς δείτε ίδιο άρθρο γεωγραφικό στίγμα.