Παγκόσμιος Οργανισμός Διανοητικής Ιδιοκτησίας

Το κτίριο του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας στη Γενεύη

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Διανοητικής Ιδιοκτησίας (World Intellectual Property Organization) είναι ο αρμόδιος διεθνής οργανισμός για την διανοητική ιδιοκτησία. Λειτουργεί στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και η έδρα του βρίσκεται στη Γενεύη. Ιδρύθηκε το 1967 και σήμερα υποστηρίζεται από 184 κράτη μέλη, ενώ διαχειρίζεται 23 συνθήκες. Στο ευρύ πρόγραμμα εργασίας του εντάσσονται:

• Η εναρμόνιση εθνικών νόμων για τα πνευματικά δικαιώματα
• Η παροχή υπηρεσιών πάνω σε διεθνείς αιτήσεις για δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας
• Η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας
• Η παροχή νομικής ή τεχνικής υποστήριξης σε άλλες χώρες
• Η βοήθεια εξεύρεσης λύσης σε διαμάχες για την ιδιωτική διανοητική ιδιοκτησία
• Η κατάδειξη της τεχνολογίας της πληροφορίας ως μέσο αποθήκευσης, πρόσβασης και χρήσης πνευματικά κατοχυρωμένης πληροφορίας.

Ιστορία

Πρόγονος του οργανισμού υπήρξε το Ηνωμένο Διεθνές Γραφείο Προστασίας της Διανοητικής Ιδιοκτησίας (γαλλ.: Bureaux Internationaux Réunis pour la Protection de la Propriété Intellectuelle, γνωστό με το ακρωνύμιο BIRI) το οποίο είχε ιδρυθεί το 1893 για τη διαχείρηση της συνθήκης της Βέρνης για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (1886) και της συνθήκης του Παρισιού για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας (1883). Με την ολοένα και μεγαλύτερη αξία που αποκτούσε η έννοια της διανοητικής ιδιοκτησίας, το BIRI εξελίχθηκε και το 1960 μεταφέρθηκε από τη Βέρνη στην Γενεύη, προκειμένου να βρίσκεται κοντά στον ΟΗΕ. Μία δεκαετία αργότερα, μετονομάστηκε σε World Intellectual Property Organization (WIPO) ενώ ταυτόχρονα επήλθαν σημαντικές μεταρρυθμίσεις στη δομή του.

Από το 1974, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Διανοητικής Ιδιοκτησίας αποτελεί εξειδικευμένη αντιπροσωπεία του ΟΗΕ, με σκοπό την "προώθηση της προστασίας της διανοητικής ιδιοκτησίας διεθνώς".^[1] Σε αντίθεση με άλλους οργανισμούς που λειτουργούν στα πλαίσια του ΟΗΕ, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Διανοητικής Ιδιοκτησίας, είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοχρηματοδοτούμενος. Για το 2006, ποσοστό μεγαλύτερο του 90% των εσόδων του (της τάξης των 500 εκατομμυρίων ελβετικών φράγκων) αναμένεται να προέλθει από τα συστήματα εγγραφής του οργανισμού.

Κριτική

Ο οργανισμός έχει δεχθεί σημαντική κριτική σε ότι αφορά τη δράση του για τη διαμόρφωση ενός διεθνούς νομικού πλαισίου γύρω από την πνευματική ιδιοκτησία. Στη βάση αυτής της κριτικής, βρίσκεται το επιχείρημα πως δεν υπηρετεί στην πράξη την πλειοψηφία των πολιτών και το κοινό καλό αλλά τα οικονομικά συμφέροντα εταιρειών, προωθώντας ή επεκτείνοντας μονοπωλιακά προνόμια. Στον αντίποδα, τα μέλη του οργανισμού πρεσβεύουν πως η διεθνής προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων λειτουργεί ως κίνητρο για την δημιουργικότητα, συμβάλλοντας παράλληλα στην οικονομική ανάπτυξη.^[2]

Σημειώσεις

1. ↑ Convention Εstablishing the World Intellectual Property Organization - Διάσκεψη για την καθιέρωση του Π.Ο.Δ.Ι, άρθρο 3.
2. ↑ Intellectual Property - A Power Tool for Economic Growth

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Επίσημη ιστοσελίδα του WIPO
• Οργανώσεις που ασκούν κριτική: IP Justice, Electronic Frontier Foundation, Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού, Foundation for a Free Information Infrastructure